پاسخ کوتاه: اصطلاحات زیرساخت ابری شامل مفاهیم کلیدی نظیر IaaS (تأمین مجازی منابع پردازشی)، کانتینرسازی و کوبرنتیس، معماری Cloud Native و مدل پرداخت بر اساس مصرف (PAYG) است. این مفاهیم به توسعهدهندگان و کسبوکارها اجازه میدهند منابع نرمافزاری و سختافزاری خود را بهصورت انعطافپذیر، مقیاسپذیر و بدون درگیری با پیچیدگیهای تجهیزات فیزیکی مدیریت کنند.
مفهوم زیرساخت به عنوان خدمت (IaaS)
زیرساخت به عنوان خدمت یا IaaS (مخفف Infrastructure as a Service) یکی از مدلهای اصلی رایانش ابری است که در آن منابع پایه پردازشی، حافظه، شبکه و ذخیرهسازی بهصورت مجازی و از طریق اینترنت در اختیار کاربر قرار میگیرند. در این مدل، نیازی به خرید سرور فیزیکی، تجهیزات دیتاسنتر یا نگهداری سختافزار وجود ندارد و تمام زیرساخت بهصورت نرمافزاری مدیریت میشود.
استفاده از خدمات IaaS به کسبوکارها امکان میدهد در چند ثانیه سرور جدید بسازند و منابع خود را مطابق نیاز تغییر دهند. برای مثال، در سکوی ابری کرگدن امکان راهاندازی سرور ابری با مشخصاتی مانند ۱ هسته CPU و ۱ گیگابایت RAM در «راهاندازی زیر یک دقیقه» و با شروع قیمت از «۷۹۰ تومان/ساعت» فراهم شده است تا توسعهدهندگان بتوانند بدون اتلاف وقت، زیرساخت خود را تحویل بگیرند.
کانتینرسازی (Containerization) و کوبرنتیس
کانتینرسازی شیوهای از مجازیسازی در سطح سیستمعامل است که به شما اجازه میدهد یک برنامه کاربردی را به همراه تمامی وابستگیها، کتابخانهها و فایلهای تنظیمات آن در یک بسته مستقل به نام «کانتینر» قرار دهید. این کار باعث میشود برنامه در هر محیطی (از رایانه شخصی تا سرور ابری) بهصورت کاملاً یکسان و بدون تداخل اجرا شود.
وقتی تعداد کانتینرها در یک پروژه افزایش مییابد، مدیریت، ارکستراسیون (Orchestration) و مقیاسدهی خودکار آنها دشوار میشود. در این نقطه، کوبرنتیس (Kubernetes) به عنوان ابزار استاندارد مدیریت کانتینرها وارد عمل میشود. در بستر ابری کرگدن، سرویسهای «کوبرنتیس (Kubernetes)» در بخش پلتفرم ارائه میشوند تا تیمهای فنی بتوانند برنامههای کانتینری خود را بدون درگیری با مدیریت پیچیده گرهها (Nodes) مستقر کنند.
معماری و مفهوم Cloud Native
اصطلاح Cloud Native یا «بومی ابری» به برنامهها و سیستمهایی اشاره دارد که از همان ابتدا برای اجرا و بهرهبرداری کامل روی زیرساخت ابری طراحی شدهاند. این برنامهها معمولاً از معماری ریزسرویسها (Microservices)، کانتینرها و اتوماسیون مبتنی بر API بهره میبرند تا حداکثر پایداری و مقیاسپذیری را داشته باشند.
یکی از اصول کلیدی معماری Cloud Native، عدم وابستگی به یک سختافزار خاص و استفاده یکپارچه از لایههای مختلف ابری است. شعار زیرساختی کرگدن مبنای این تفکر است که «همهچیز روی یک زیرساخت، نه چهار سرویس پراکنده» قرار گیرد تا محاسبات، شبکه، ذخیرهسازی و پلتفرم روی یک بستر جمع شوند و توسعهدهنده بتواند بارهای کاری بومی ابری خود را مدیریت کند.
مقیاسپذیری ساعتی و مدل پرداخت بر اساس مصرف
در زیرساختهای سنتی، شما مجبور به خرید یا اجاره ماهانه/سالانه سرورها بودید، حتی اگر سرور شما ساعاتی در روز بلااستفاده میماند. اما در رایانش ابری مدرن، الگوی پرداخت بر اساس مصرف (Pay-As-You-Go) جایگزین شده است.
در مدل مقیاسپذیری ساعتی، هزینه پردازش تنها برای مدت زمانی محاسبه میشود که سرویس شما روشن است و کار میکند. برای بررسی دقیقتر ویژگیهای این مدل، جدول زیر مقایسهای میان زیرساخت سنتی و بستر ابری ساعتی ارائه میدهد:
| ویژگی | زیرساخت سنتی (ماهانه/ثابت) | زیرساخت ابری ساعتی (کرگدن) |
|---|---|---|
| شیوه محاسبه هزینه | اجبار در پرداخت ماهانه یا سالانه | محاسبات ساعتی (شروع از ۷۹۰ تومان/ساعت) |
| تست و اعتبار اولیه | نیازمند پرداخت کامل قبل از تحویل | ارائه «۱۰۰,۰۰۰ تومان اعتبار اولیه» |
| انعطافپذیری منابع | تغییر منابع نیازمند مهاجرت یا زمانبر | مقیاسپذیری آنی و تغییر منابع |
| تعهد قراردادی | قراردادهای بلندمدت و قفلکننده | «بدون قرارداد بلندمدت» و توقف سرویس در هر زمان |
این مدل انعطافپذیر به کسبوکارها اجازه میدهد در زمانهای اوج ترافیک، منابع سرور ابری را افزایش داده و در ساعات کمترافیک آن را کاهش دهند یا کلاً حذف نمایند.
پایگاه داده مدیریتشده و ذخیرهسازی ابری
نگهداری و پیکربندی پایگاه داده روی سرورهای عادی نیازمند صرف زمان زیادی برای پشتیبانگیری، بهروزرسانی و تامین امنیت است. پایگاه داده مدیریتشده (Managed Database) سرویسی است که در آن ارائهدهنده ابری تمام کارهای سنگین نگهداری، پشتیبانگیری و نگهداری دیتابیس را بر عهده میگیرد و کاربر تنها با یک کانکشن به پایگاه داده خود متصل میشود.
در کنار پایگاه داده، ذخیرهسازی ابری شامل سرویسهایی مانند Object Storage و Backup است که برای ذخیرهسازی فایلها، تصاویر و نسخههای پشتیبان با پایداری بالا استفاده میشود. در بستر ابری کرگدن، سرویسهای «Managed Database»، «Object Storage» و «Backup» در لایه پلتفرم و ذخیرهسازی ارائه میشوند تا نیازی به راهاندازی دستی این لایهها روی سرورهای جداگانه نباشد.
شبکه ابری و توزیع محتوا (CDN و DNS)
لایه شبکه ابری مسئول برقرار کردن ارتباط امن و سریع میان کاربران و سرورها است. دو مفهوم حیاتی در این لایه عبارتند از:
- شبکه توزیع محتوا (CDN): شبکهای از سرورهای جغرافیایی پراکنده که محتوای ایستا (مانند تصاویر و فایلها) را کش کرده و از نزدیکترین دیتاسنتر به کاربر تحویل میدهند.
- سامانه نام دامنه (DNS): سرویسی که آدرسهای متنی دامنه را به IPهای زیرساخت متصل میکند.
در لایه شبکه کرگدن، سرویسهای «CDN، DNS، WAF و SSL» یکپارچه شدهاند و سیستم بهگونهای طراحی شده است که «ترافیک از نزدیکترین دیتاسنتر داخل یا خارج وارد میشود» تا سرعت دسترسی کاربران به حداکثر برسد و امنیت شبکه نیز تأمین گردد.